<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X22n0408"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 408 观无量寿<persName>佛</persName>经融心解</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 408 观无量寿<persName>佛</persName>经融心解</title> <author>宋 知礼撰</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">22</idno>.<idno type="no">408</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">观无量寿<persName>佛</persName>经融心解</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB15131"> <charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName> <mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16014"> <charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName> <mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-06-28T14:44:51"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X22.0408.0333a" n="0333a"/> <lb ed="X" n="0333a01"/> <lb ed="X" n="0333a02"/> <lb ed="X" n="0333a03"/><cb:docNumber>No. 408</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0333a04"/><lb ed="R032" n="0909a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>观无量寿<persName>佛</persName>经融心解幷序</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0333a05"/><lb ed="R032" n="0909a02"/><byline cb:type="author">宋四明沙门 知礼 述</byline> <lb ed="X" n="0333a06"/><lb ed="R032" n="0909a03"/><cb:div><p xml:id="pX22p0333a0601">一旦学者稽首而言曰十六观法解脱之要津也闻 <lb ed="X" n="0333a07"/><lb ed="R032" n="0909a04"/>之有岁究之粗勤观道未明造修安寄敢请开决庶 <lb ed="X" n="0333a08"/><lb ed="R032" n="0909a05"/>为準绳余曰疏释显然夫何惑矣倘有所壅试为通 <lb ed="X" n="0333a09"/><lb ed="R032" n="0909a06"/>之方随问而伸征文以证往复既数旨趣稍彰恐来 <lb ed="X" n="0333a10"/><lb ed="R032" n="0909a07"/>者未闻故录之以示庶因此解融诸滞心者也。</p><p xml:id="pX22p0333a1019" cb:place="inline">时皇 <lb ed="X" n="0333a11"/><lb ed="R032" n="0909a08"/>宋大中祥符七年岁在甲寅重阳日自叙。</p> <lb ed="X" n="0333a12"/><lb ed="R032" n="0909a09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX22p0333a1201">学者问曰观无量寿<persName>佛</persName>经十六观法于今家托事等 <lb ed="X" n="0333a13"/><lb ed="R032" n="0909a10"/>三种观门为属何耶。</p></sp> <lb ed="X" n="0333a14"/><lb ed="R032" n="0909a11"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX22p0333a1401">答曰既非借于事義立观立境不名托事又非撮 <lb ed="X" n="0333a15"/><lb ed="R032" n="0909a12"/>乎法相入心成观何关附法韦提特请正受之门 <lb ed="X" n="0333a16"/><lb ed="R032" n="0909a13"/><persName>善逝</persName>直谈修证之法虽托彼依彼正皆了唯色唯 <lb ed="X" n="0333a17"/><lb ed="R032" n="0909a14"/>心以法界身入心想故约行明矣。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0333a18"/><lb ed="R032" n="0909a15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX22p0333a1801">又问曰虽是约行而初观落日中想<persName>佛</persName>身後论三辈 <lb ed="X" n="0333a19"/><lb ed="R032" n="0909a16"/>为只想依正事境而成观行为即照三谛理耶人共 <lb ed="X" n="0333a20"/><lb ed="R032" n="0909a17"/>疑之愿为明判。</p></sp> <lb ed="X" n="0333a21"/><lb ed="R032" n="0909a18"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX22p0333a2101">答曰<persName>佛</persName>意虽显经语难知须假四依示其修法何 <lb ed="X" n="0333a22"/><lb ed="R032" n="0909b01"/>者一经旨趣搜在首题故疏云观虽十六言<persName>佛</persName>便 <lb ed="X" n="0333a23"/><lb ed="R032" n="0909b02"/>周既以一心三观释观一体三身解<persName>佛</persName>诸法实相 <lb ed="X" n="0333a24"/><lb ed="R032" n="0909b03"/>为经正体修心妙观显四净土为宗能除五逆即 <pb ed="X" xml:id="X22.0408.0333b" n="0333b"/> <lb ed="X" n="0333b01"/><lb ed="R032" n="0909b04"/>生九品为用方等大乘圆顿为教相五重既尔岂 <lb ed="X" n="0333b02"/><lb ed="R032" n="0909b05"/>可以唯想事境消经文耶荆溪云首题既尔题下 <lb ed="X" n="0333b03"/><lb ed="R032" n="0909b06"/>别释理非容易又不二门云览别为总符文可知 <lb ed="X" n="0333b04"/><lb ed="R032" n="0909b07"/>是则题与经文总别相显不可辄异故知十六皆 <lb ed="X" n="0333b05"/><lb ed="R032" n="0909b08"/>圆三观也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0333b06"/><lb ed="R032" n="0909b09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX22p0333b0601">又问曰韦提希被恶子幽禁遂哀请<persName>世尊</persName>示无忧恼 <lb ed="X" n="0333b07"/><lb ed="R032" n="0909b10"/>处至光照诸土摄在金台而云不乐馀方志求极乐 <lb ed="X" n="0333b08"/><lb ed="R032" n="0909b11"/>况疏文总叙乐<g ref="#CB15131">邦</g>苦域金宝泥沙據此等文唯在同 <lb ed="X" n="0333b09"/><lb ed="R032" n="0909b12"/>居明矣何故专據三观四土之说耶。</p></sp> <lb ed="X" n="0333b10"/><lb ed="R032" n="0909b13"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX22p0333b1001">答曰教之欲兴何莫由于近事而渐耶韦提虽欲 <lb ed="X" n="0333b11"/><lb ed="R032" n="0909b14"/>捨兹秽土求生净<g ref="#CB15131">邦</g>而<persName>佛</persName>示观法捨秽必尽显净 <lb ed="X" n="0333b12"/><lb ed="R032" n="0909b15"/>无遗如月盖为免舍離果报之病故请观音及乎 <lb ed="X" n="0333b13"/><lb ed="R032" n="0909b16"/>宣咒乃能消伏三毒之根具足五眼之果诸教兴 <lb ed="X" n="0333b14"/><lb ed="R032" n="0909b17"/>由其例多尔故修一心三观求生净土者即以三 <lb ed="X" n="0333b15"/><lb ed="R032" n="0909b18"/>惑为秽土之因以三谛为净土之果故别惑尽则 <lb ed="X" n="0333b16"/><lb ed="R032" n="0910a01"/>寂光净究竟三谛也此惑未尽则实报净分证三 <lb ed="X" n="0333b17"/><lb ed="R032" n="0910a02"/>谛也通惑尽则方便净相似三谛也此惑存则同 <lb ed="X" n="0333b18"/><lb ed="R032" n="0910a03"/>居净观行三谛也非此谛观安令四土皆净尙非 <lb ed="X" n="0333b19"/><lb ed="R032" n="0910a04"/>实报之秽岂止同居之净荆溪云见思未破故安 <lb ed="X" n="0333b20"/><lb ed="R032" n="0910a05"/>乐行是同居净土行之气分也故疏云此经以修 <lb ed="X" n="0333b21"/><lb ed="R032" n="0910a06"/>心妙观为宗实相为体若不尔者宗非显体之宗 <lb ed="X" n="0333b22"/><lb ed="R032" n="0910a07"/>体非宗家之体此如儒家训子衣食之方即令读 <lb ed="X" n="0333b23"/><lb ed="R032" n="0910a08"/>书干禄则富贵俱至岂令耕稼商贾耶得此譬意 <lb ed="X" n="0333b24"/><lb ed="R032" n="0910a09"/>今经可解。</p></sp></cb:dialog> <pb ed="X" xml:id="X22.0408.0333c" n="0333c"/> <lb ed="X" n="0333c01"/><lb ed="R032" n="0910a10"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX22p0333c0101">又问曰若能圆修三观深趣妙理何不只在娑婆直 <lb ed="X" n="0333c02"/><lb ed="R032" n="0910a11"/>出生死岂须捨此求彼又自修三观何名净土之行。</p></sp> <lb ed="X" n="0333c03"/><lb ed="R032" n="0910a12"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX22p0333c0301">答曰此经虽观深理以缘极乐依正为境修乎三 <lb ed="X" n="0333c04"/><lb ed="R032" n="0910a13"/>观则异于直观三道等观是故得名净土之行若 <lb ed="X" n="0333c05"/><lb ed="R032" n="0910a14"/>不尔者四种三昧如何分别又为此土浊重十信 <lb ed="X" n="0333c06"/><lb ed="R032" n="0910a15"/>方出苦轮彼土境勝九品悉皆不退故令托彼勝 <lb ed="X" n="0333c07"/><lb ed="R032" n="0910a16"/>境修观纵理未显见爱俱存捨报必生无退转处 <lb ed="X" n="0333c08"/><lb ed="R032" n="0910a17"/>如此争不捨此求彼故起信论云初学大乘其心 <lb ed="X" n="0333c09"/><lb ed="R032" n="0910a18"/>怯弱以住娑婆不常値<persName>佛</persName>惧谓信心有退失者当 <lb ed="X" n="0333c10"/><lb ed="R032" n="0910b01"/>知<persName>如来</persName>有勝方便专念<name role="" type="person">西方极乐世界</name>阿弥陀<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0333c11"/><lb ed="R032" n="0910b02"/>求生彼土若观彼<persName>佛</persName>真如法身毕定得生住正定 <lb ed="X" n="0333c12"/><lb ed="R032" n="0910b03"/>故既惧此土缺缘信退求生彼土而令观于彼<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0333c13"/><lb ed="R032" n="0910b04"/>真如法身自非一心三观将何观之今家以三观 <lb ed="X" n="0333c14"/><lb ed="R032" n="0910b05"/>释经与<name role="" type="person">马鸣</name>之意更无少异故十疑论明往生正 <lb ed="X" n="0333c15"/><lb ed="R032" n="0910b06"/>行令想弥陀法身报身光明相好及七宝莊严妙 <lb ed="X" n="0333c16"/><lb ed="R032" n="0910b07"/>乐等而云备如十六观经常行念<persName>佛</persName>三昧故知往 <lb ed="X" n="0333c17"/><lb ed="R032" n="0910b08"/>生之行正在三观想彼三身今缘彼<persName>佛</persName>修三观者 <lb ed="X" n="0333c18"/><lb ed="R032" n="0910b09"/>净土之行深观妙理捨此求彼初心不退其義皆 <lb ed="X" n="0333c19"/><lb ed="R032" n="0910b10"/>成也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0333c20"/><lb ed="R032" n="0910b11"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX22p0333c2001">又问曰十六观中既无推理之语疏文随释不示三 <lb ed="X" n="0333c21"/><lb ed="R032" n="0910b12"/>观之言是则三观释名四土显体乃是开乎圆解而 <lb ed="X" n="0333c22"/><lb ed="R032" n="0910b13"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0333c2201" n="0333c2201"/><anchor xml:id="beg0333c2201" n="0333c2201"/>已<anchor xml:id="end0333c2201"/>至于历境修观且只想于事境托乎繫念生彼乐 <lb ed="X" n="0333c23"/><lb ed="R032" n="0910b14"/><g ref="#CB15131">邦</g>既获阿<g ref="#CB16014">鞞</g>何患不至寂光实报一家制立岂出乎 <lb ed="X" n="0333c24"/><lb ed="R032" n="0910b15"/>解行二门。</p></sp> <pb ed="X" xml:id="X22.0408.0334a" n="0334a"/> <lb ed="X" n="0334a01"/><lb ed="R032" n="0910b16"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX22p0334a0101">答曰理解释题事行消观未之可也何则题标观 <lb ed="X" n="0334a02"/><lb ed="R032" n="0910b17"/><persName>佛</persName>经说兼馀主伴正依具有十六恐谓异辙故先 <lb ed="X" n="0334a03"/><lb ed="R032" n="0910b18"/>示云擧正报以收依果言化主则包徒众经既从 <lb ed="X" n="0334a04"/><lb ed="R032" n="0911a01"/>要而明疏乃就总而说讲者必须以总贯别修者 <lb ed="X" n="0334a05"/><lb ed="R032" n="0911a02"/>仍须以理融事方得名实相称宗体无违倘解行 <lb ed="X" n="0334a06"/><lb ed="R032" n="0911a03"/>有差总别相反则题非此经之名观非此名所召 <lb ed="X" n="0334a07"/><lb ed="R032" n="0911a04"/>世之述作若也背题则不应式况圣教乎若谓无 <lb ed="X" n="0334a08"/><lb ed="R032" n="0911a05"/>文则成诬罔也故经云诸<persName>佛</persName>法界身入众生心想 <lb ed="X" n="0334a09"/><lb ed="R032" n="0911a06"/>中是故心想<persName>佛</persName>时是心即是三十二相是心作<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0334a10"/><lb ed="R032" n="0911a07"/>是心是<persName>佛</persName>疏作感应道交释解入相应释若无初 <lb ed="X" n="0334a11"/><lb ed="R032" n="0911a08"/>释则观非观<persName>佛</persName>若无次释则生<persName>佛</persName>体殊二释相成 <lb ed="X" n="0334a12"/><lb ed="R032" n="0911a09"/>是今观法疏云<persName>佛</persName>法界体无所不遍念<persName>佛</persName>三昧解 <lb ed="X" n="0334a13"/><lb ed="R032" n="0911a10"/>入相应故云入心想中自非一心三止三昧安与 <lb ed="X" n="0334a14"/><lb ed="R032" n="0911a11"/>法界而论应入是心作<persName>佛</persName>者明即心变全性成修 <lb ed="X" n="0334a15"/><lb ed="R032" n="0911a12"/>是心是<persName>佛</persName>者心外无<persName>佛</persName><persName>佛</persName>外无心此令行者随观 <lb ed="X" n="0334a16"/><lb ed="R032" n="0911a13"/>一境皆知心变全体是心既全是心心岂见心如 <lb ed="X" n="0334a17"/><lb ed="R032" n="0911a14"/>指不自触刀不自伤故般舟云我所念者即见心 <lb ed="X" n="0334a18"/><lb ed="R032" n="0911a15"/>作<persName>佛</persName>心自见心乃至云心者不知心心者不见心 <lb ed="X" n="0334a19"/><lb ed="R032" n="0911a16"/>心有想则痴无想则泥洹止观约此而立中观中 <lb ed="X" n="0334a20"/><lb ed="R032" n="0911a17"/>观若立任运即三也般舟此文与今经廣略少殊 <lb ed="X" n="0334a21"/><lb ed="R032" n="0911a18"/>其旨不别<persName>如来</persName>本恐著相观<persName>佛</persName>不成妙宗故于真 <lb ed="X" n="0334a22"/><lb ed="R032" n="0911b01"/>像之前示乎观体令依此法而观<persName>佛</persName>身倘不依此 <lb ed="X" n="0334a23"/><lb ed="R032" n="0911b02"/>法岂独不成妙观抑亦不发勝相智者得经妙旨 <lb ed="X" n="0334a24"/><lb ed="R032" n="0911b03"/>乃于首题预明观体令将此观入十六门则相相 <pb ed="X" xml:id="X22.0408.0334b" n="0334b"/> <lb ed="X" n="0334b01"/><lb ed="R032" n="0911b04"/>圆融心心寂灭故第九<persName>佛</persName>想疏目为真法身观真 <lb ed="X" n="0334b02"/><lb ed="R032" n="0911b05"/>纵对像法如何消与法花微妙净法身具相三十 <lb ed="X" n="0334b03"/><lb ed="R032" n="0911b06"/>二云何异耶须知小乘法身義同生身大乘生身 <lb ed="X" n="0334b04"/><lb ed="R032" n="0911b07"/>義同法身故释迦牟尼名毘卢遮那八万相海寧 <lb ed="X" n="0334b05"/><lb ed="R032" n="0911b08"/>非法身况非目击但是观成经文自云<persName>佛</persName>法界身 <lb ed="X" n="0334b06"/><lb ed="R032" n="0911b09"/>入心想中又云是心是<persName>佛</persName>岂可侷在应身之身有 <lb ed="X" n="0334b07"/><lb ed="R032" n="0911b10"/>想之想耶故韦提闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0334b0701" n="0334b0701"/><anchor xml:id="beg0334b0701" n="0334b0701"/>已<anchor xml:id="end0334b0701"/>顿入分真侍女听之便阶 <lb ed="X" n="0334b08"/><lb ed="R032" n="0911b11"/>相似非圆观境安得当機证入如此以结益验观 <lb ed="X" n="0334b09"/><lb ed="R032" n="0911b12"/>法可知。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0334b10"/><lb ed="R032" n="0911b13"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX22p0334b1001">又问曰上據是心是<persName>佛</persName>此乃约<persName>佛</persName>论中云何诸门皆 <lb ed="X" n="0334b11"/><lb ed="R032" n="0911b14"/>论三观愿闻委说以息群疑。</p></sp> <lb ed="X" n="0334b12"/><lb ed="R032" n="0911b15"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX22p0334b1201">答曰若于初心即修中观必能双照任运成三一 <lb ed="X" n="0334b13"/><lb ed="R032" n="0911b16"/>观既然诸门皆尔盖圆人本信诸法圆融今托勝 <lb ed="X" n="0334b14"/><lb ed="R032" n="0911b17"/>缘想乎诸相即知诸相四性不生法体本空心境 <lb ed="X" n="0334b15"/><lb ed="R032" n="0911b18"/>叵得一虽知叵得不碍缘生全性起修念之即见 <lb ed="X" n="0334b16"/><lb ed="R032" n="0912a01"/>二起是性起空是性空性非二边能所亦绝唯心 <lb ed="X" n="0334b17"/><lb ed="R032" n="0912a02"/>唯色待对斯忘三故止观判般舟之文心<persName>佛</persName>叵得 <lb ed="X" n="0334b18"/><lb ed="R032" n="0912a03"/>为空梦事宛然为假心不见心为中说则三相历 <lb ed="X" n="0334b19"/><lb ed="R032" n="0912a04"/>然修则一念备矣经示诸相而令谛观圆人修之 <lb ed="X" n="0334b20"/><lb ed="R032" n="0912a05"/>非此不谛故知十六莫不皆三而此三观虽居一 <lb ed="X" n="0334b21"/><lb ed="R032" n="0912a06"/>念今观依正各有功能何者心境叵得故染可观 <lb ed="X" n="0334b22"/><lb ed="R032" n="0912a07"/>净不碍缘生故想成相起唯色唯心故当处显现 <lb ed="X" n="0334b23"/><lb ed="R032" n="0912a08"/>人疑三观妨想依正今谓三观能显依正三观稍 <lb ed="X" n="0334b24"/><lb ed="R032" n="0912a09"/>稍进依正转转明于一心中互资互发又复应知 <pb ed="X" xml:id="X22.0408.0334c" n="0334c"/> <lb ed="X" n="0334c01"/><lb ed="R032" n="0912a10"/>一心三观修有多门若直于三道显理此如一行 <lb ed="X" n="0334c02"/><lb ed="R032" n="0912a11"/>若托观<persName>佛</persName>显理此如般舟等若兼持咒显理如方 <lb ed="X" n="0334c03"/><lb ed="R032" n="0912a12"/>等等若兼谓经显理如法花等若于数息显理如 <lb ed="X" n="0334c04"/><lb ed="R032" n="0912a13"/>请观音若于善恶无记显理如历事觉意今之三 <lb ed="X" n="0334c05"/><lb ed="R032" n="0912a14"/>观非直于三道显理乃缘净土依正而修虽缘于 <lb ed="X" n="0334c06"/><lb ed="R032" n="0912a15"/>事非散善恶及以无记故知虽同全理起事须分 <lb ed="X" n="0334c07"/><lb ed="R032" n="0912a16"/>违顺违理之事照令泯绝顺理之事观令成就今 <lb ed="X" n="0334c08"/><lb ed="R032" n="0912a17"/>之依正是<persName>佛</persName>妙用与圆观相应此观未成则随假 <lb ed="X" n="0334c09"/><lb ed="R032" n="0912a18"/>想而进故观落日坚冰也此观若著则以实法为 <lb ed="X" n="0334c10"/><lb ed="R032" n="0912b01"/>缘故观地树<persName>佛</persName>身等也故知用一心三观则依正 <lb ed="X" n="0334c11"/><lb ed="R032" n="0912b02"/>易明非一心三观依正难显。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0334c12"/><lb ed="R032" n="0912b03"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX22p0334c1201">又问法界入心是心是<persName>佛</persName>为妙观体识者不疑其如 <lb ed="X" n="0334c13"/><lb ed="R032" n="0912b04"/>经文居像观首此下诸观既有体式可即具三此前 <lb ed="X" n="0334c14"/><lb ed="R032" n="0912b05"/>诸门<persName>佛</persName>既未示以何为凭各修三观。</p></sp> <lb ed="X" n="0334c15"/><lb ed="R032" n="0912b06"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX22p0334c1501">答曰<persName>佛</persName>鉴当機示法前却其意难测得经深趣莫 <lb ed="X" n="0334c16"/><lb ed="R032" n="0912b07"/>若四依既以三观三身释乎总目而云十六言<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0334c17"/><lb ed="R032" n="0912b08"/>便周岂可行人不遵此说若其未解当询达人愼 <lb ed="X" n="0334c18"/><lb ed="R032" n="0912b09"/>勿抑经就情以愚难智况一家制立其例盖多如 <lb ed="X" n="0334c19"/><lb ed="R032" n="0912b10"/>般舟三观之文普贤六根之忏幷是定中见圣始 <lb ed="X" n="0334c20"/><lb ed="R032" n="0912b11"/>示其门而智者教人皆须预习方入道场何不疑 <lb ed="X" n="0334c21"/><lb ed="R032" n="0912b12"/>之而独责此况一家正受味禅之外六妙<anchor xml:id="nkr_note_add_0334c2101" n="0334c2101"/><anchor xml:id="beg0334c2101" n="0334c2101"/>已<anchor xml:id="end0334c2101"/>上无 <lb ed="X" n="0334c22"/><lb ed="R032" n="0912b13"/>不具于无漏之想岂方等顿教念<persName>佛</persName>三昧纯观事 <lb ed="X" n="0334c23"/><lb ed="R032" n="0912b14"/>耶愿勿谤经掇无间业。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0334c24"/><lb ed="R032" n="0912b15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX22p0334c2401">又问曰據義征文分别若是其如修者何以措心既 <pb ed="X" xml:id="X22.0408.0335a" n="0335a"/> <lb ed="X" n="0335a01"/><lb ed="R032" n="0912b16"/>历正历依若大若小境相委曲一一须观倘照真如 <lb ed="X" n="0335a02"/><lb ed="R032" n="0912b17"/>必须绝念空有俱泯境观双消且观相则违真照理 <lb ed="X" n="0335a03"/><lb ed="R032" n="0912b18"/>则乖事既难幷虑必也无归愿示用心永为修法。</p></sp> <lb ed="X" n="0335a04"/><lb ed="R032" n="0913a01"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX22p0335a0401">答曰虽分事理同在一念既匪两端何须幷虑故 <lb ed="X" n="0335a05"/><lb ed="R032" n="0913a02"/>知身土不離真如能于初心不二而照唯圆顿教 <lb ed="X" n="0335a06"/><lb ed="R032" n="0913a03"/>前三不能故花严云娑竭龙王注车轴雨唯海能 <lb ed="X" n="0335a07"/><lb ed="R032" n="0913a04"/>受非馀地堪般舟三昧观四八相一一识知复于 <lb ed="X" n="0335a08"/><lb ed="R032" n="0913a05"/>此时而修三观荆溪师立身相为境空等为观今 <lb ed="X" n="0335a09"/><lb ed="R032" n="0913a06"/>问为待身相观成方修三观为复境观俱时而修 <lb ed="X" n="0335a10"/><lb ed="R032" n="0913a07"/>若待观成者倘九十日相境未现则三观靡施安 <lb ed="X" n="0335a11"/><lb ed="R032" n="0913a08"/>成圆行若入道场即修三观验知观相不碍照真 <lb ed="X" n="0335a12"/><lb ed="R032" n="0913a09"/>况复一家立兹圆行不独三观须论十乘身要行 <lb ed="X" n="0335a13"/><lb ed="R032" n="0913a10"/>旋口仍称诵三业俱运九旬不休三昧可成诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0335a14"/><lb ed="R032" n="0913a11"/>同现故不可以局情自碍必须以融怀造修然非 <lb ed="X" n="0335a15"/><lb ed="R032" n="0913a12"/>我圆宗他莫能会只如三观体虽无二義且相违 <lb ed="X" n="0335a16"/><lb ed="R032" n="0913a13"/>空则一相不存假则诸法皆立中则性離二边别 <lb ed="X" n="0335a17"/><lb ed="R032" n="0913a14"/>人初心虽信中道不能即观要须析体空观成後 <lb ed="X" n="0335a18"/><lb ed="R032" n="0913a15"/>必历多劫遍学诸门二观均平方修中观圆人发 <lb ed="X" n="0335a19"/><lb ed="R032" n="0913a16"/>轸即于一心顿观三谛故仁王般若云有无本自 <lb ed="X" n="0335a20"/><lb ed="R032" n="0913a17"/>二譬如牛二角照解见无二二谛常不即又云于 <lb ed="X" n="0335a21"/><lb ed="R032" n="0913a18"/>谛常自二于解常自一自非先了性具诸法融妙 <lb ed="X" n="0335a22"/><lb ed="R032" n="0913b01"/>而观孰能始心超彼积行今之依正体本难思妙 <lb ed="X" n="0335a23"/><lb ed="R032" n="0913b02"/>观观之自然符契那将染碍事想断灭之真为疑 <lb ed="X" n="0335a24"/><lb ed="R032" n="0913b03"/>难耶应知禅那翻为静虑即寂照之异名也既寂 <pb ed="X" xml:id="X22.0408.0335b" n="0335b"/> <lb ed="X" n="0335b01"/><lb ed="R032" n="0913b04"/>中有照圆人修之岂照顽境而不照当处融妙耶 <lb ed="X" n="0335b02"/><lb ed="R032" n="0913b05"/>又此观法既类般舟须论三力谓<persName>佛</persName>威力三昧力 <lb ed="X" n="0335b03"/><lb ed="R032" n="0913b06"/>行者本功德力不可以<anchor xml:id="nkr_note_add_0335b0301" n="0335b0301"/><anchor xml:id="beg0335b0301" n="0335b0301"/>己<anchor xml:id="end0335b0301"/>之情想议乎难思圣法 <lb ed="X" n="0335b04"/><lb ed="R032" n="0913b07"/>也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0335b05"/><lb ed="R032" n="0913b08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX22p0335b0501">又问曰观法若然谁堪修证如其不修何由生彼是 <lb ed="X" n="0335b06"/><lb ed="R032" n="0913b09"/>则往生路绝徒仰当機于今何益。</p></sp> <lb ed="X" n="0335b07"/><lb ed="R032" n="0913b10"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX22p0335b0701">答曰人之根性皆由宿熏成熟不时对至能发<anchor xml:id="nkr_note_add_0335b0701" n="0335b0701"/><anchor xml:id="beg0335b0701" n="0335b0701"/>已<anchor xml:id="end0335b0701"/> <lb ed="X" n="0335b08"/><lb ed="R032" n="0913b11"/>尙难测他安可评须信能修不专<persName>佛</persName>世仍知昧旨 <lb ed="X" n="0335b09"/><lb ed="R032" n="0913b12"/>岂独今人韦提请宣本为来世<persName>佛</persName>知有益故使流 <lb ed="X" n="0335b10"/><lb ed="R032" n="0913b13"/>通尔自放逸不修勿罔能修之者然今论妙观是 <lb ed="X" n="0335b11"/><lb ed="R032" n="0913b14"/>经本宗须就上根克论正行故如上说也若论此 <lb ed="X" n="0335b12"/><lb ed="R032" n="0913b15"/>经力用则何機不摄何行不收倘有一機未能圆 <lb ed="X" n="0335b13"/><lb ed="R032" n="0913b16"/>照且随事相历境而观以此繫心岂不生彼故小 <lb ed="X" n="0335b14"/><lb ed="R032" n="0913b17"/>乘行法五八律仪孝养所亲世间慈善临终迴向 <lb ed="X" n="0335b15"/><lb ed="R032" n="0913b18"/>皆得往生以至破戒毁经十恶五逆临终十念亦 <lb ed="X" n="0335b16"/><lb ed="R032" n="0914a01"/>得往生故知但于此经尽力修行一念随喜皆趣 <lb ed="X" n="0335b17"/><lb ed="R032" n="0914a02"/>念<persName>佛</persName>之海尽归灵觉之源如此摄物不遗除恶至 <lb ed="X" n="0335b18"/><lb ed="R032" n="0914a03"/>极者皆由经诠圆观理极渊源故使力用难思与 <lb ed="X" n="0335b19"/><lb ed="R032" n="0914a04"/>拔无际安以滞想局此深经当遵智者之言以会 <lb ed="X" n="0335b20"/><lb ed="R032" n="0914a05"/><persName>如来</persName>之意而今而後念兹在兹于一念心显四净 <lb ed="X" n="0335b21"/><lb ed="R032" n="0914a06"/>土于是学者积疑既尽得之于心唯愿奉行兼示 <lb ed="X" n="0335b22"/><lb ed="R032" n="0914a07"/>来者焉。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0335b23"/><lb ed="R032" n="0914a08"/> <lb ed="X" n="0335b24"/><lb ed="R032" n="0914a09"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>观无量寿<persName>佛</persName>经融心解<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0333c2201" to="#end0333c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0334b0701" to="#end0334b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0334c2101" to="#end0334c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0335b0301" to="#end0335b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0335b0701" to="#end0335b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0333c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0333c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0334b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0334b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0334c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0334c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0335b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0335b0301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0335b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0335b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>